1990’ların başında Sovyetler Birliği’nin çözülüşünün ardından İngiltere, ABD ve İsrail, Yeni Dünya Düzeni adı altında bir strateji geliştirdiler. Bu stratejinin hedefi, küresel sermayenin çıkarları temelinde sistemi yeniden dizayn etmekti. Doksanlardan itibaren Irak üzerinden başlattıkları savaş, çeşitli aşamalardan geçerek derinleşip kapsamlılaşarak ve yayılarak devam ediyor. Üçüncü Dünya Savaşı’nın temel hedeflerinden biri de Kürt Özgürlük Hareketi’ni tasfiye etmek ve Filistin sorununu hallederek Ortadoğu’yu İsrail hegemonyası temelinde, merkezi hegemon gücün denetimine alarak yeniden dizayn etmekti.
Özgürlük Hareketi’nin yayılımını ve gelişimini engellemek, ardından da tasfiye etmek için Güney’de bir Kürt Federe yapısı kurdular. Hem yerel işbirlikçi güçlere hem de sömürgeci devletlere dayanarak Özgürlük Hareketi’ne ve Önder Apo’ya yönelik gerçekleştirdikleri tüm komplolara rağmen bu savaşta istedikleri sonucu elde edemediler.
Özgürlük Hareketi üzerindeki tasfiye planının başarıya ulaşamamasının yanı sıra, 7 Ekim’de Hamas’ın İsrail’e saldırmasının ardından İsrail’in Gazze’ye ve Lübnan’a saldırmasıyla Hamas ve Hizbullah’ın zayıflatılması, İran ile yaşanan gerilimin savaş düzeyine varması, yeni uluslararası enerji yollarına ilişkin anlaşmalarda Kıbrıs’a yer verilirken Türkiye’ye yer verilmemesiyle başlayan süreç, Türk devletini yeni arayışlara girmek durumunda bırakmıştır. Diğer yandan Türk devletini arayışlara iten temel sebeplerden biri de Önder Apo öncülüğündeki Özgürlük Hareketi’nin fedailik düzeyinde geliştirdiği direniş olmuştur. Bu direniş olmasaydı bölge konjonktürü tek başına Türk devletinin böyle bir arayışa girmesi sonucunu doğurmazdı. Bölgede gelişen konjonktürel durum ile Kürdistan’da yürütülen mücadelenin birleşik etkisiyle, Önder Apo’nun yeni bir süreç geliştirme yaklaşımına cevap vermek ve Önder Apo’ya hitaben çağrıda bulunmak zorunda kalmışlardır.
Diğer yandan, İran’a savaş açan ABD ve İsrail’in Suriye’de de rejim değişikliğine giderek BAAS iktidarının yerine Sünni bir iktidarı getirmeleri, Şii Hilali’nin darbelenmesi, bölgede Sykes-Picot ile kurulan ulus-devletçi düzenin sallanması ve egemen güçler tarafından tartışılır hale gelmesi, Kürt sorununun çözümü hakkında hegemon güçlerin yer yer farklı düşünceler ortaya atar gibi görünmeleri Türkiye’de ciddi kaygılara neden olmuştur. İsrail’in bölgede hegemon bir güç olarak gelişmeye başlaması, her yerde savaşabilir bir duruma gelmesi ve ABD tarafından desteklenmesi de buna eklenince tüm bu gelişmeleri kendileri için bir beka sorunu olarak görmüşlerdir. Bugüne kadar çözüm sürecinin hala devam ediyor olması ve Önder Apo’yu muhatap almaları da yaşadıkları bu beka kaygısındandır.
ABD ORTADOĞU’DA MUTLAK HEGEMONYA PEŞİNDE
Ortadoğu’da, Kürdistan’da başlayan Üçüncü Dünya Savaşı, giderek dünyanın farklı alanlarına da yayılmıştır. Sovyetler Birliği’nin çözülmesiyle iki kutuplu dünya aşılmış, ABD mutlak hegemonyasını ilan etmek için Ortadoğu’yu kontrol etme temelinde bir yönelim içerisine girmiştir. Bazı krizlere rağmen işbirlikçi iktidarlar üzerinden bir hakimiyet de sağlamıştır. Son yıllarda Çin Halk Cumhuriyeti’nin ve Rusya’nın giderek etkinliklerini artırmaları hem ekonomik hem de askeri açıdan hegemonik güçler olarak öne çıkmaları, Ortadoğu, Latin Amerika ve Afrika’da etkili olmaları, kapitalist hegemonik sistem içerisinde gerginliklerin yaşanmasına yol açmıştır.
Çin öncülüğünde geliştirilen Kuşak ve Yol Projesi ile Uzak Doğu’dan Orta Asya, Ortadoğu, Kafkasya ve Ukrayna üzerinden Doğu Avrupa’ya, oradan da tüm Avrupa’ya uzanan enerji ve ticaret yolunu açma çabası bu gerginliği daha da artırmıştır. Ukrayna-Rusya Savaşı’nın çıkarılmasının nedenlerinden biri de hem bu Kuşak ve Yol Projesi’ni boşa çıkarmak, bu güzergahı güvensiz hale getirmek hem de Rusya’yı sürekli bir savaşın içerisinde tutarak askeri ve ekonomik açıdan zayıflatmak olmuştur.
Diğer yandan ABD, Çin’in Kuşak ve Yol Projesi’ne alternatif olarak İMEC Projesi ile Hindistan’dan Arap ülkelerine, İsrail’e, oradan da Kıbrıs ve Yunanistan üzerinden Avrupa’ya açılan bir ticaret ve enerji yoluyla hamle yapmıştır. Her iki projede de Türkiye yoktur. İran da mevcut haliyle İMEC Projesi’nde yer almamaktadır. Hamas’ın İsrail’e yönelik 7 Ekim saldırısının İran ve Türkiye bağlantılı olarak bu yönünü de görmek gerekiyor.
Yine petrolünün önemli bir kısmını Çin’e satan Venezuela’da tüm uluslararası yasalar çiğnenerek Maduro’nun bir askeri operasyonla kaçırılıp Amerika’ya götürülmesi ve yeni yönetimin teslim alınması, enerji kaynaklarına ve madenlerine el konulması da Üçüncü Dünya Savaşı’nın farklı bir tezahürü olmaktadır. ABD hem Çin’i zayıflatmak hem de kendi ticaret zeminini genişletmek ve enerji piyasasını kontrolüne almak istemiştir. İran’da rejim değişikliğini dayatması, kendi kontrolünde bir hükümet oluşturma çabası, Hürmüz ve Babülmendep boğazlarını hakimiyetine alma girişimi de bu hegemonya mücadelesiyle ilgilidir. İsrail’in Arap ülkeleriyle geliştirdiği İbrahim Anlaşmaları’nı da bu kapsamda değerlendirmek gerekiyor. Yine Türkiye gibi bazı bölgesel güçler de sistem içi bu çelişkilerden faydalanmak ve konjonktürden nemalanmak istemektedirler.
Tüm bunlar yeni olmayan gelişmeler olmakla birlikte yaşanan çelişki, çatışma ve savaşlar ile siyasi, ekonomik ve diplomatik ilişkiler bu temel üzerinde gelişmeye devam etmektedir. Dünyayı sarıp sarmalayan Üçüncü Dünya Savaşı; Filistin ve Kürt sorununun çözümsüz ve canlı tutulması, Suriye’deki rejim değişikliği, İran ve Ukrayna savaşları, Afrika’da birçok ülkede yaşanan karışıklıklar ve iç savaşlar ile Amerika kıtasına yönelik müdahaleler bunlardan ayrı düşünülemez.
MEKKE ANLAŞMASI, NATO’NUN İHTİYAÇLARI TEMELİNDE GELİŞMİŞTİR
Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında Mekke Anlaşması’nın yapılmasını da Üçüncü Dünya Savaşı kapsamında oluşturulma ihtiyacı duyulan bir ittifak olarak ele almak gerekmektedir. Mekke Anlaşması’nın NATO’nun bilgisi ve ihtiyaçları doğrultusunda geliştirilmesi de bu kapsamda doğru anlaşılmalıdır. Böyle olmazsa ABD’nin, Ortadoğu gibi önemli bir bölgede böyle bir askeri ve siyasi oluşuma sessiz kalması ve güç kazanmasına müsaade etmesi düşünülemez. ABD, bu gücü kendi çıkarları temelinde İran öncülüğündeki Şiacılığa, Rusya ve Çin’in bölgede gelişmesine karşı kullanmak isteyecektir. Bölgedeki çelişkileri kendi lehine bu güç üzerinden çözmek isteyecek, yeri geldiğinde bu gücü koçbaşı olarak kullanacaktır. Özellikle Kızıldeniz’deki ticaret yollarını da etkisi altına alan Yemen-Suudi Arabistan sorununun daha da derinleşmesiyle bu gücü daha aktif bir şekilde savaşın içinde tutma yaklaşımında olacakları anlaşılmaktadır.
Türkiye bu durumdan fayda sağlamak ve kendini güvenceye almak isteyecek; sıkça bahsettiği beka sorununu giderme temelinde bir arayış içerisinde olacak ve buna dayanarak İsrail ile bir uzlaşma içerisinde bölgesel bir güç olmanın hesaplarını yapacaktır.
ABD VE İSRAİL SEÇİMLERİNDE HALK, SAVAŞ POLİTİKALARINA KARŞI TUTUM BELİRLEDİ
Dünya çapında hegemonik sistemin azami kâr hırsıyla yarattığı krizler ve savaşlar, giderek kendi halkına da zarar verme düzeyine varmıştır. Savaşların yol açtığı ekonomik sorunlar ve antidemokratik uygulamalar, kendi halklarında da rahatsızlığa yol açmış, savaş karşıtlığını geliştirmiş ve antidemokratik uygulamalara tepki gösterme noktasına getirmiştir. Bu durum hem ABD’de hem de İsrail kamuoyunda kendini dışa vurmuştur. İsrail’de 27 Ekim’de yapılan seçimde Netanyahu’nun ciddi bir oy kaybına uğraması, hükümet kurma görevinin kendisine verilme ihtimalini zayıflatmıştır.
ABD’de 3 Kasım’da yapılan seçimin sonuçları da bunun bir yansıması olmuştur. Halk, savaş karşısında tutum belirlemiş ve kendisini dikkate almayan diktatoryal rejim anlayışını benimsemediğini ortaya koymuştur. Trump, aldığı yenilginin ardından eskisi kadar rahat bir şekilde Kongre ve Temsilciler Meclisi’nden karar çıkaramayacaktır.
Trump, seçimden önce Amerikan halkına savaşlara girmeyeceğini, süren savaşları da durduracağını söylemişti. Ancak süren savaşları durdurmak bir yana, İsrail’in yanında durarak İran’a saldırmış ve bu savaş aylardır sürmektedir. Hürmüz Boğazı’nın kapatılması ve Rusya’ya uygulanan ambargolar, enerji fiyatlarının tüm dünyada yükselmesine neden olmuştur. Hem Avrupa sanayisi hem de Amerikan kamuoyu bundan büyük zarar görmüştür. Amerika’da da enflasyon artmıştır. NATO’ya ayrılan bütçede Avrupa’nın payı artırılmıştır. Bu da Avrupa toplumlarının ekonomik ve sosyal yaşamlarına olumsuz yansımaktadır.
Ayrıca süren savaşlar, silah şirketlerinin kazançlarını artırmasına hizmet ederken silahlanma yarışını da hızlandırmıştır. Trump’ın gümrük tarifeleriyle istediği gibi oynaması ve müttefikleriyle kurduğu ilişkiler, kendi kamuoyunda da tepkiye yol açmış; bu tepki seçimlere ciddi bir oy kaybı olarak yansımıştır. Hem Kongre’de hem de Temsilciler Meclisi’nde Cumhuriyetçilerin oy kaybetmesi mutlaka Trump’ı sınırlayacaktır. Seçim sonuçlarıyla birlikte artık Trump’a “topal ördek” gözüyle bakılmaya başlanmıştır. Dış politikada ABD başkanının geniş yetkileri olsa da Trump eskisi kadar rahat hareket edemeyecektir.
Yine Avrupa’yı hesaba katmayan, onları zorlayıcı ve üstenci yaklaşımlarını bu kadar pervasızca sürdüremeyecektir. Elbette bunu, demokratik gelişmelere yol açacağı veya ABD siyasetinin köklü bir değişim yaşayacağı anlamında değerlendirmemek gerekir. Ancak kapitalist sistemin politikalarına karşı halkın tepkisi vardır ve doğru örgütlendirilirse önemli gelişmelere yol açabilecektir. İsrail’de de barış yanlısı çevreler ve demokrat kesimler vardır.
Diğer yandan Avrupa’da bir yandan milliyetçilik ve göçmen düşmanlığı geliştirilmek istenirken bunun karşısında bir refleks de gelişmektedir. Savaşın yarattığı ekonomik ve siyasi krizlere karşı tepkiler de artmaktadır. Yani dünya çapında demokrasinin gelişimi için uygun bir zeminin oluştuğu, son zamanlarda farklı ülkelerde yaşanan gelişmelerden de görülmüştür. Macaristan’da Orban yönetiminin son bulması, Sırbistan’da öğrenci hareketinin seçimlerde büyük başarı kazanması, Fransa, Almanya, İtalya gibi bazı Avrupa ülkelerinde gelişen itiraz hareketleri, demokratik eylemler, öğrenci ve işçi eylemleri ile Yeşillerin ve kadın hareketlerinin mücadeleleri, kapitalist sistemin antidemokratik uygulamalarına ve savaş politikalarına prim vermeyeceklerini göstermektedir.
Tüm muhalif kesimlerin, öğrenci ve kadın hareketlerinin, sol, sosyalist ve sosyal demokrat çevrelerin birleşik bir mücadele örmesi durumunda çok daha büyük demokratik gelişmelere yol açabilecek bir siyasi zemin oluşturmanın uzak bir hayal olmadığı da görülmüştür. Bu yönüyle Avrupa’da toplumsal damar henüz tüketilmemiştir. İnsanlar demokratik taleplerde bulunabilmekte ve hakları için mücadele edebilmektedirler. Demokratik zihniyet temelinde örgütlülük geliştirildiği ve tepkiler doğru kanalize edildiği takdirde güçlü bir mücadele çizgisinin geliştirilmesi imkan dâhilindedir. Avrupa’yı bunun korkusu sarmıştır.
Dünyada ve Ortadoğu’daki tüm bu gelişmelerden, yaşanan savaşlardan, İsrail’in Yunanistan ve Kıbrıs Cumhuriyeti ile Akdeniz’de geliştirdiği ilişkilerden, Filistin, Lübnan, İran ve Suriye’ye yönelik müdahalelerinden yola çıkarak Türkiye’nin de bir beka sorunu olduğunu gören Devlet Bahçeli’nin Meclis’teki çağrısının ardından Önder Apo, inisiyatif alarak Barış ve Demokratik Toplum çağrısını geliştirip yeni bir mücadele sürecini başlatmıştır.
Önder Apo, hem mevcut konjonktürün yarattığı tehlikeleri görerek hem de 52 yıllık mücadele sürecinin sonunda Kürt halkının varlığının güvence altına alınması ve savaşla gelinebilecek noktaya gelindiği düşüncesinden hareketle yeni bir strateji geliştirme gereği duymuştur. Bundan sonra doğru bir demokratik siyasal mücadele yürütülür ve toplum komünal temelde örgütlenebilirse ulusal ve toplumsal özgürlüklerin sağlanabileceği yaklaşımını benimsemiştir. Bu stratejiyle 1993 yılından beri yaşanan tekrarın aşılmasını hedeflemiştir.
T.C. devleti ve AKP hükümeti de Kürt Özgürlük Hareketi’ni yenilgiye uğratamayacaklarını ve mevcut konjonktürün de buna uygun olmadığını gördüklerinden böyle bir sürecin gelişmesini bu aşamada kendileri için gerekli görmüşlerdir. Tüm oyalama, pasifize etme ve zamana yayarak etkisizleştirme hesaplarına, uygun zemini bulduklarında tasfiye etme düşüncesinde olmalarına rağmen Önder Apo, savaş yanlısı güçlerin tüm taktiklerini boşa çıkarma ve halklar lehine bir çözümün önünü açma konusundaki ısrarını sürdürmektedir.
DEMOKRATİK ENTEGRASYON DEMOKRATİK TOPLUMUN ZEMİNİDİR
Önder Apo’nun geliştirdiği Demokratik Entegrasyon çözümünü de bu yönüyle bir çözüm stratejisi, insanlığı kapitalist sistemin hegemonya mücadelesinin cenderesinden çıkarma mücadelesi olarak görmek gerekiyor. Halkları öz değerleriyle, tarihsel ve toplumsal değerleriyle buluşturmak ve bu temelde demokratik bir yaşamın zeminini geliştirme çabası olarak değerlendirmek gerekiyor.
Önder Apo, tecrit, yok sayma, kimliksizleştirme ve her türlü soykırımı dayatma yaklaşımlarına rağmen Kürt halkının ve ezilen insanlığın kurtuluş paradigması olarak Demokratik Komünal Toplum Paradigması’nı geliştirmiş ve insanlığa krizlerden çıkış yolunu göstermiştir. Önderliğin, ulus-devletçiliğin bir mezbahaya çevirdiği dünyayı yaşanılır hale getirmek için geliştirdiği demokratik ulus çözümünün ve bölgede yaşayan tüm halkların ve inançların kendilerini özgürce ifade edebileceği Demokratik Konfederal Sistem’in, kapitalist hegemon güçlerin geliştirdiği plan doğrultusunda hedef alınarak Rojava’da saldırıya uğramasını bu yönüyle doğru değerlendirmek gerekir.
Rojava’da daha dar bir alanda hala alternatif bir sistem olarak kendini yaşatan yapının sürekli provokatif saldırılara maruz kalması, entegrasyonun demokratik tarzda ele alınmaması ve çetelerin halka ait yerleşim yerlerini boşaltmamaları da bu politikanın devam ettirilmesi anlamına gelmektedir. Farklı halkların ve inançların bir arada yaşayamayacağı, ulus-devlet olmadan ve merkezi bir devlet kurulmadan güvenlik ve istikrarın sağlanamayacağı yönünde bir algı oluşturulmaya çalışılmaktadır. Kürt halkında milliyetçiliği geliştirmek amacıyla her türlü saldırı gerçekleştirilmekte ve Önder Apo’nun paradigmasına karşı inançsızlık yaratılmaya çalışılmaktadır.
Benzer bir yaklaşım, Önder Apo ve Kürt Özgürlük Hareketi’nin Kuzey Kürdistan’da ve Türkiye’de geliştirmek istediği Barış ve Demokratik Toplum sürecine de dayatılmaktadır. Yüzlerce yıldır birlikte yaşayan halkları bir arada yaşayamaz hale getirmek için her türlü yolu denemekte, sürecin boşa çıkarılması amacıyla her türlü provokasyonu dayatmaktadırlar. Kapitalist hegemonik sistem ve bu zihniyetin sahipleri, Önder Apo’nun demokratik toplumu inşa çalışmalarının sonuç almaması için özel savaş yöntemlerini sürekli devrede tutmaktadırlar.
Hükümetin ve devletin de milliyetçiliği geliştirmesi, basit seçim hesaplarına yönelmesi, Kürt Özgürlük Hareketi’nin iki yıllık süreçte attığı tüm adımlara ve farklı girişimlerine rağmen herhangi bir adım atmaması, Önderliğin rolünü siyasallaştırma koordinatörlüğünden silahsızlandırmaya indirgeme yaklaşımları, nasıl bir zihniyete ve amaca sahip olduklarını göstermektedir. Bu yönüyle bakıldığında, Önder Apo’nun tüm olumsuz yaklaşımlara rağmen büyük bir mücadele yürüttüğü, süreci tıkatma girişimlerine yaratıcı ve esnek bir tarzda geliştirdiği politikalarla cevap verdiği ve süreci ilerletme çabasında olduğu gerçeğiyle karşı karşıyayız.
Devletin süreci zamana yayarak anlamsızlaştırmaya çalıştığı, silahsızlandırmaya indirgediği, kendisini içeriye ve dışarıya karşı savaşa göre hazırladığı, kültürel soykırım uygulamalarına ara vermediği, ekolojik kırımı tırmandırdığı, demokratik açılımlar bir yana siyasi alana yönelik baskıları artırarak sürdürdüğü, muhalif basını susturduğu, siyasi partileri kendi politikalarına uygun olarak dizayn ettiği ve tek parti dönemini aratan uygulamalara giriştiği bir dönemi yaşıyoruz.
Bu durumda görev Kürt Özgürlük Hareketi’ne, demokratik ve sol çevrelere, ezilenlere ve tüm muhalif kesimlere düşüyor. Devlet, karakteri gereği iktidarını süreklileştirmek, sivil ve askerî bürokrasisini güçlü tutmak için her türlü uygulamaya başvurabilecek bir organizasyondur. Devlet aygıtının ve onun siyasi uzantılarının oluşum amacı budur. Bu yüzden devletin demokratikleşmesini ve baskılarına son vermesini beklemek, karşıtından medet ummak demektir.
Devlet, özelde ulus-devlet, bir sömürü ve baskı aracıdır. Toplumu parçalayıp ahlaki değerlerinden uzaklaştırabildiği ölçüde hakimiyetini sağlayabilecektir. Bu yüzden “Devlet niye demokratik adımlar atmıyor, neden düşünce özgürlüğünü engelliyor, neden kadını ve gençliği düşürüyor, neden çeteleşmeye, uyuşturucuya ve yolsuzluklara göz yumuyor, neden adaletsizlik yapıyor?” diye sormak, devlet aygıtını tanımamak anlamına geliyor. Zaten devlet, toplumu toplum olmaktan çıkarmak, kendini savunamaz hale getirmek ve sömürmek için vardır. Bunu gerçekleştirebilmek için başvuracağı her yol kendisi açısından mübahtır.
Devletin karakteri buysa ve toplumsallığı dağıtmak üzerinden kendini yaşatabiliyorsa buna toplumsal örgütlülüğü geliştirmekle karşı konulabilir. Öz değerlerine yabancılaştırılmış, zihinsel olarak dumura uğratılmış, kendini yönetebilme yeterliliğinden uzaklaştırılmış ve iradesini başkalarına teslim etmiş bir toplumsal gerçeklik vardır. Toplumu bu durumdan çıkarmanın yolu, onu kendi öz değerleri üzerinden yeniden inşa etmek, demokratik, eşitlikçi ve özgürlükçü bir yapılanma içinde örgütlemek, sorunlarına çözüm getirebilecek ve kendi kendini yönetme yeterliliğine sahip bir sistem geliştirmekle mümkündür.
Bu açıdan, tabandan yaygın komünlerin geliştirilmesi; toplumun kendi sorunlarını ve ihtiyaçlarını tespit edip tartışabildiği, bunlara yönelik çözümler üretebildiği ve bu çözümlerin gereklerini yerine getirebildiği demokratik örgütlenmeler oluşturma göreviyle karşı karşıyayız.
TEK DAYANAK ÖRGÜTLÜ TOPLUMDUR
Devletten bir şey beklemek, kaderini ona teslim etmek anlamına gelir. Tek dayanak, örgütlü toplum olmalıdır. Toplumda birbirinden farklı etnik yapılar, inançlar ve düşünce yapıları vardır. Toplumsallığın temelini oluşturan, ancak en fazla ezilen ve sömürülen kadınlar vardır. Geleceği ipotek altına alınmış gençler, emeklerine yabancılaştırılmış emekçi kesimler, mevcut sistemden rahatsız olan ve muhalif olarak değerlendirilebilecek daha pek çok çevre, birey ve aydın vardır. Tüm bu çevrelerin ortak paydalarda birleşmesi ve örgütlenmesi, yeni bir toplumsallığın gelişmesinin zeminini oluşturabilecektir.
Önder Apo’nun her seferinde Demokratik Cumhuriyet Hareketi’ni geliştirme çağrısında bulunmasını bu temelde anlamak önemlidir. Toplumun tüm muhalif kesimlerininin, özgürlükleri ellerinden alınmış ve baskı altında olan çevrelerin komünlerde, sivil toplum örgütlerinde ve farklı oluşumlarda bir araya gelerek demokratik bilinç ve demokratik eylemler geliştirmesi; kendilerini özne haline getirebilecekleri ve kazanımlar elde edebilecekleri gerçeğinden hareketle mücadele cephesinin büyütülmesi gereği, her zamankinden daha fazla elzem bir hal almıştır. Barış ve Demokratik Toplum Süreci ancak bu temelde ilerler.