Kürtlerin ve Kürdistan’ın inkâr edildiği dönemden günümüze kadar, Kürtlerin ve Kürdistan’ın özgürlüğünü esas alan düşünce ve ideolojiye sahip onlarca hareket kuruldu. Bu hareketlerin bazıları onlarca yıl silahlı ve siyasi mücadele yürüttü. Bazıları ise kuruluşlarının daha ilk dönemlerinde düşmanların oyunlarından dolayı dağıldı. Sonuç olarak birçok hareket kuruldu, bunların birçoğu da tasfiye edildi. Bu hareketler, Kürdistanlıların yüreklerinde taşıdıkları sevgiye dayanarak çalışmalarını yürüttüler. Çok sayıda genç, bu hareketlerin amaçları uğruna canlarını feda etti. Birçok Kürt genci aynı amaç uğruna işkence gördü, zindanlara atıldı ve katledildi. Bu gençlerin asıl yaptığı, özgür bir Kürdistan için mücadele etmekti. Bu gençlerin izinden giderek binlerce kişi Kürdistan özgürlük ideolojisine katıldı. Bunların arasında özgün ve dikkat çekici hikâyelere sahip birçok kişi vardı.

Bu yazımızda heval Nîştîman ve heval Mezlûm’un yaşam öykülerini ve mücadeleye nasıl katıldıklarını anlatacağız. Heval Mezlûm ile heval Nîştîman, hayat arkadaşı ve mücadele yoldaşlarıdır. İki çocukları vardır. Rojhilat’ın Kamyaran kentine bağlı Mûçêj kasabasındandırlar. Yurtsever duygularla yaşamış ve kendilerini bu mücadeleye adamışlardır. Rojhilat örgütleri içerisinde çalışmış ve bedel ödemişlerdir. Heval Mezlûm Viyan, hikâyesinde Kürt hareketlerine karşı yaşadığı umutsuzluğunu ve sonrasında Önder Apo’yu tanımasını şu sözlerle anlatıyor: “Adım Mezlûm Viyan. Kamyaran’ın Mûçêj kasabasında dünyaya geldim. Heval Nîştîman ile birlikte bir bahçe yapmıştık, domates ekiyorduk. Bir bostan kurmuştuk ve orada bir kuyu kazmıştık. Bir akşam köye giderken duvarların üzerine Öcalan yazıldığını gördüm.

Ben daha önce başka siyasi hareketlerin içerisinde çalışıyordum. Tudeh Partisi’nde görev yapıyordum. Daha sonra genel olarak Komala Partisi'ne katıldım. Sine kentinde çalışmalar yürütüyordum. Çalışmalarımdan dolayı İran zindanlarında iki yıl da kaldım. Ancak bu klasik partiler halka ihanet ettiler. İçlerinde iyi olan insanlar şehit edildi. Bazıları komplolarla bu partilerin yönetimini ele geçirdi. Kak Fuad'ın şehit düşmesinden sonra Komala Partisi'nin yönetimini Bokanlı bir aile eline aldı. Bu aile kendi çıkarlarını öne çıkardı ve halkı unuttu. Bunları gördükten sonra siyasetten nefret ettim. Evde hiç kimsenin siyaset hakkında konuşmasına izin vermiyordum. Çünkü halka ihanet edilmişti. Köylüler yiyeceklerini onlarla paylaşmış, kapılarını onlara açmışlardı. Ancak onlar gidip teslim oldular, halkımızı yakalattılar ve birçok insan bu yüzden tutuklandı. O günden sonra siyasetten nefret ettim. Kimsenin yanımda siyasetle ilgili konuşmasına izin vermiyordum.”

BAZ ÖZGÜRLÜK HAREKETİ’NE İLK KATILAN OLUYOR

Heval Mezlûm Viyan, Önder Apo'nun kitaplarını okuduktan sonra Önderliğin düşüncelerini benimsediğini belirtiyor: “Bir dönem PKK'li bir kadro evimize geldi. Bana onun üniversite öğrencisi olduğunu söylediler. Beni bu şekilde tanıştırdılar. Daha sonra bir gün üniversitede oğlum Baz'a, 'Bu Öcalan kimdir?' diye sordum. O da bana, 'İstersen kitaplarını getirip sana vereyim mi?' dedi. Ben de 'Getir' dedim. Bana Nasıl Yaşamalı kitabını getirdi. Kitabın ilk sayfalarında, bu Önder'in siyasi tanımlarının ve toplumun inşasına ilişkin düşüncelerinin Marx, Engels, Mao, Che Guevara'nın düşüncelerinden, hatta Hz. Muhammed Mustafa'nın öğretilerinden ve dünyadaki bütün kitaplardan ne kadar farklı olduğunu anladım. Nedenini bilmiyorum ama o kitabı okurken yüreğim çarpıyordu. O su havuzunun başında oturup kitabı okuduğum an, o Önder'e âşık oldum. Kitabı okuduğumda onun toplumu inşa etmeye ilişkin perspektifinin diğer perspektiflerden farklı olduğunu anladım. Bu düşüncede kişisel bir çıkar görmedim. Bu nedenle o düşünceye âşık oldum.”

Hareketi tanıdıktan sonra heval Mezlûm'un oğlu Baz aileden ayrılarak saflara katılır. Baz'ın katılımı aile için güzel bir yurtseverlik hikâyesinin başlangıcı olur. Oğlu Baz’ın Qendîl dağlarına gidip 10 gün eğitim gördüğünü daha sonra ise üniversiteyi bitirmek için geri döndüğünü söyleyen heval Mezlûm Viyan o süreçten su sözlerle bahsediyor: “Üniversiteden sonra Baz, 'Ben saflara katılacağım' dedi. Aramızda ilk katılan Baz oldu. Baz katıldıktan sonra heval Nîştîman bana, 'Git oğlumuzu sor, nerede, ne yapıyor öğren' dedi. Ben de Rojhilat’tan çıkıp Başûr’a geldim. Bana Qela Tukan denilen vadiye gitmemi söylediler. 'O vadide hevaller var' dediler. Ben de bir araba kiraladım ve Qela Tukan denilen yere geldim. İçinde bulunduğumuz araba durduğunda birkaç kadın arkadaş beni karşılamaya geldi. Bu yoldaşlar teker teker beni kucaklayıp hoş geldin dediler. Sonra elimden tutarak beni bir eve götürdüler.

Toplumda bu kadar güzel bir ahlak görmemiştim. Evet, toplumda insanlar birbirlerini kucaklar. Ancak yoldaşlarınki kadar içten bir kucaklaşmayı hiç görmemiştim. Bu yoldaşların beni kucaklaması benim için farklı ve özeldi. İçeride oturuyorduk. Mavi gözlü, saçları ayaklarına kadar uzanan bir kadın yoldaş tam karşımda oturuyordu. Ona dışarı çıkıp bir sigara içmek için izin olup olmadığını sordum. O da bana bir küllük, çay ve sigara uzattı. Bana, 'Yabo, sen neden geldin?' diye sordu. Soranice'de 'yabo' kelimesinin anlamı biraz farklıdır. Bu yüzden aklım biraz karıştı. Yanındaki kadın yoldaş bana, 'Yabo kelimesini babo, yani baba anlamında kullanıyor' dedi. Ben de, 'Oğlum size katıldı. Ben de nerede olduğunu ve ne yaptığını sormak için geldim' dedim. Bana ne kadar zamandır orada bulunduğumu sordular. Ben de 21 gün olduğunu söyledim. Bir arkadaş, 'Ben ailemi 17 yıldır görmedim' dedi. Başka bir arkadaş, 'Ben de 10 yıldır ailemi görmedim' dedi. Bir diğeri ise, 'Ben 14 yıldır ailemi görmedim' dedi. Yanlış hatırlamıyorsam o arkadaş Derik kentindendi. Elimi tuttu ve şöyle dedi: 'Yabo, beni kendi kızın gibi gör. Bu dağlarda ben şimdi kendi evimdeyim.'

Arkadaşlara, 'Bir araba çağırın, ben gideceğim' dedim. Kadın yoldaş benimle bu şekilde konuştuktan sonra başka bir soru sormaya utandım. Kadın yoldaşlar o gece orada kalmamı ne kadar isteseler de ben, 'Hayır, gideceğim' dedim. Arabaya binip evime döndüm. Eve çıkan merdivenleri tırmanırken büyük oğlum Pêywend de merdivenlerden aşağı iniyordu. Heva Nîştîman bana, 'Gittin mi, gördün mü?' diye sordu. Ben de, 'Evet, gördüm. Gece saat 2'de görüştük, birbirimizi selamladık' dedim. Yalan söylemek zorunda kalmıştım. Pêywend bana, 'Anneme yalan söyleme' dedi. Artık Newroz yaklaşıyordu. Bize, Newroz'da gerilla alanlarına gidenlerin çocuklarını görebilecekleri söylendi. O dönem Pêywend de çalışmalardaydı. Bir gece evde bir CD gördüm. İçeriğini izlediğimde bunun Önder Apo'nun bir konuşması olduğunu fark ettim. Bunun Pêywend'in işi olduğunu ve onun da çalışmaların içerisinde yer aldığını anladım. Ancak yaptıklarını bilmememiz için o da gizlice çalışıyordu.”

BÜYÜK OĞLU PÊYMEND DE KARDEŞİ BAZ’DAN SONRA HAREKETE KATILIYOR

Mezlûm Viyan, büyük oğlu Pêywend'in harekete katılışını ve ardından kendisinin de çalışmalara başladığını şu şekilde anlatıyor: “Newroz kutlaması için gerilla alanlarına gittik. Pêywend de oraya gelmişti. Oraya ulaştıktan sonra Pêywend, 'Ben de harekete katılıyorum' dedi. Heval Nîştîman ona, 'Hayırlı olsun' dedi. Ancak arkadaşlar bunu kabul etmediler. Ona, 'Git, şehirlerde çalış' dediler. Zaten Baz'ı da görememiştik. Arkadaşlar bize, '4 Nisan'da tekrar gelin' dediler. Gittik ve 4 Nisan'da yeniden geldik. Bir arkadaşa Baz'ın nerede olduğunu sordum. Bana, 'Baz'ı görmek istiyorsan 7 gün yürümen gerekiyor' dedi. Bir sigara içmek için akşam dışarı çıktığımda bir ses duydum. Birisi şarkı söylüyordu. Sesi oğlum Baz'ın sesine benziyordu. İçeri girdim ve 'Neden bana gerçeği söylemedin?' dedim. O da, 'Neden, ne oldu?' diye sordu. Ben, 'Baz dışarıda şarkı söylüyor' dedim. O da gülerek, 'Doğru, yarın Baz'ı göreceksiniz' dedi. Ertesi gün gittik ve heval Nîştîman Baz'ı gördü. Daha sonra büyük oğlum Pêywend de kardeşi Baz'ın ardından harekete katıldı.

Rojhilat’a geri döndük. Ben ve Nîştîman da çalışmalara başladık. Katılım çalışmaları yürütüyor, Önder Apo'nun kitaplarını dağıtıyorduk. Bizimle birlikte yaşayan yeğenim Helo 20 yaşına geldiğinde bir gün birlikte yemek yedik. Bana, 'Yarın gidiyorum' dedi. Baz ve Pêywend'in ardından Helo da saflara katıldı. Ben ve heval Nîştîman baş başa kaldık. Domates bahçesi de çok fazla güce ve işçiye ihtiyaç duyuyordu. Çevrede yaşayan insanlar çocuklarımızın saflara katıldığını duyunca bahçeye yardım etmek için sabah erkenden bir araya geldiler. Bir sabah ben ve Nîştîman işe giderken bahçede yaklaşık 100 kişinin toplandığını gördük. Bize yardım etmek için bir araya gelmişlerdi. Bize iş yaptırmadılar. Biz sadece onlara yiyecek ve su götürüyorduk. Halk o kadar çok yardıma geliyordu ki bize yapacak hiçbir iş kalmıyordu.”

ROJAVA EYLEMLERİNDEN SONRA BAŞÛR’A GEÇMEK ZORUNDA KALIYORLAR

Heval Mezlûm, DAİŞ çetelerinin Rojava’ya yönelik saldırılarının ardından Kobanê ve Rojava için düzenlenen protestoları ve İran devletinin saldırılarını şu sözlerle anlatıyor: “Rojava için gerçekleştirilen ayaklanmalar döneminde bir yürüyüş ve eylem saat 17.00'de yapılmak üzere planlanmıştı. Eylemden bir gün önce rejimde görevli olan iki kişi bizi ziyarete geldi. kişiler bize, 'Sizi bu eyleme davet ediyoruz' dediler. Ben de, 'Ben kendi işimle meşgulüm, çiftçiyim ve işimle ilgileniyorum' dedim. Bu nedenle gelmeyeceğimizi söyledim. Heval Nîştîman'a, 'Benim işim de senin örgütsel çalışman da bu halkla ilgilidir. Eğer gidip bu eyleme katılırsak ikimiz de tasfiye ediliriz' dedim. Yanımıza gelen bu iki kişi boşuna gelmemişti. Akşam sokakta yürürken heval Nîştîman bana şöyle dedi: 'Keyfin yerinde, değil mi? Çocukların mermilerin karşısında göğüslerini siper etmişler, sen de evde oturmuş keyfine bakıyorsun.' Bu sözlerden sonra kararımı verdim ve 'Tamam, yarın biz de o eyleme katılacağız' dedim.

Çevremdeki gençlere de haber verdim ve ertesi gün eyleme katılacağımızı söyledim. Ben ve heval Nîştîman eylem için Sine kentine doğru yola çıktık. Yürüyüşün yapılacağı cadde asker ve polislerle doluydu. Heval Nîştîman'a, 'Bu bir yürüyüş ve eylem değil, bu bir tasfiye operasyonu' dedim. O da bana, 'Senin zihnin her zaman negatif çalışıyor' dedi. Eyleme katılan gençler bizi görünce, 'Bakın, heval Mezlûm ve heval Nîştîman da eyleme katılmış' dediler. O sırada herkes bizim için alkış tuttu ve 'Bijî Kobanê' sloganları attı. Ben ve heval Nîştîman yürüyüşün en önüne geçtik. Cadde insanlarla dolup taşmıştı. Sine kentinin tamamında eylem başlamıştı. Bir genç üzerine bir gömlek giymişti. Gömleğin altında PKK bayrağı bulunan bir tişört vardı. O sırada rejim polisleri o gence saldırdı. Ben de ona vurmalarını engellemek için kendimi önüne attım. Polisler bu kez bana saldırdılar; iki kaburgamı ve başımı kırdılar. Aynı anda göz yaşartıcı gazla heval Nîştîman'a da saldırıyorlardı.

Bu sırada heval Nîştîman'ın çantası kayboldu. Ona telefon ettim. Telefonumu bir genç açtı. Ona kim olduğunu sordum. O da, 'Heval Nîştîman'ın çantası bende. Gel, çantanı al' dedi. Ben de heval Nîştîman'ın İran istihbaratının eline geçtiğini düşündüm. Ancak ailemizde biraz inatçılık vardır. Bu nedenle, 'Ne olursa olsun, gideceğim' dedim. O gencin bana tarif ettiği yere yaklaştığımda yeniden telefon ettim. Heval Nîştîman'ın çantasının bir gencin elinde olduğunu gördüm. Bana, 'Bu heval Nîştîman'ın çantasıdır. Bak, içinde eksik ya da kayıp bir şey var mı?' dedi. Çantanın içine bakarken genç, 'Ben heval Pêywend'i tanıyorum' dedi. Başımı kaldırdım ama gencin artık orada olmadığını gördüm. Daha sonra heval Nîştîman’la birbirimizi bulduk.”

ÖDEDİKLERİ HER BEDELLE HİKÂYELERİNİ GÜZELLEŞTİRDİLER

Heval Mezlûm Viyan, konuşmasının sonunda göç deneyimini, Rojava için gerçekleştirilen ayaklanmanın ardından yaşananları ve heval Nîştîman ile birlikte gerilla saflarına katılmasını şu şekilde anlatıyor: “Eylemde sonra bana bir telefon geldi. İran istihbaratının evimizi kuşattığı ve eğer geri dönersek yüzde yüz tutuklanacağımız söylendi. Biz de mecburen göç ederek Başûr’a geldik. Başûr’a ulaştıktan sonra bir yerde durup çay içtik. Heval Nîştîman'a, 'İran devletinin bizi topraklarımızdan kovduğunu biliyor musun? Bizi bilinçli olarak bölgemizden çıkardı. İran devletinin siyaseti farklıdır. Biz kendi isteğimizle ayrılmadık, sürgün edildik. Bölgemizde siyaset yürütecek, örgütlenme çalışması yapacak kimse kalmasın diye bizi uzaklaştırdılar' dedim.

Bir süre yoldaşların yanında kaldık. Partiye katılmak istediğimizi belirttik. Arkadaşlar bunu kabul etmediler. Bunun üzerine Qeladizê'ye gidip bir ev kiraladık. Bir süre orada kaldık. Ancak Viyan Rojhilat’ta kalmıştı. O da yeğenimdi, erkek kardeşimin oğluydu. Viyan'ın da buraya gelmesini istedim. Viyan Rojhilat’a geçtikten sonra kendi isteğiyle saflara katıldı. Biz de uzun bir süre Başûr’da kaldık. Ben sürekli yoldaşların yanındaydım, onlarla birlikte çalışıyordum. Heval Nîştîman bana, 'Sen neden bu kadar mutlusun? Sen sürekli arkadaşların yanındasın ama ben her zaman evdeyim. Doğru, kendi mahallemizde örgütlenmemizi oluşturduk, kadınlarla birlikte komünlerimizi kurduk ama bunlar yeterli değil' dedi.  Bu sırada süreç kötüleşmişti ve savaş uçakları arkadaşların bulunduğu bölgeleri bombalıyordu. Qeladizê'nin üzerinde savaş uçakları dolaşıyordu.

Bir gün heval Nîştîman'ın evde bulunan Kalaşnikof tipi silahı aldığını ve dama çıktığını gördüm, silahını gökyüzüne doğrultmuş, savaş uçaklarına ateş ediyordu. Bir keresinde Qeladizê'de tanıdığımız herkesin silahlarını alıp gökyüzüne ateş ettiğini gördüm. O sırada Katyuşa ve Doçka silahları bile kullanıldı. Qeladizê halkı birbirlerini telefonla arayarak, 'Bir gerilla annesi silahını almış, gökyüzüne ateş ediyor' diyordu. Sonra herkes silahlarını kullanmaya başladı. Birkaç dakika içerisinde Qeladizê adeta cehenneme döndü. Bu olaydan sonra heval Nîştîman da saflara katıldı. Heval Nîştîman saflara katıldıktan sonra ben de katıldım. O kadın hareketi çalışmalarına katılmak üzere gitti, ben de yeni savaşçıların temel eğitimine gittim. Aile olarak katılımımız bu şekilde gerçekleşti.”

Onlar silaha ve savaşa âşık değillerdi; bir düşünceye âşıktılar ve o düşüncenin peşinden gittiler. Onlar ülkelerinin özgürlüğüne âşıktılar. Kan bağından gelen ilişkilerini ulusal bir özgürlük hikâyesine dönüştürdüler. Ödedikleri her bedelle bu hikâye ve bu sevgi daha da büyüdü. Bir aileden altı yoldaş ve mücadeleci çıktı. Heval Nîştîman, Pêywend, Viyan, Helo ve Helo Dersîm farklı zamanlarda ve mücadelenin farklı alanlarında ölümsüzler kervanına katıldılar. Onlar geride kalanlar için en güzel örnek ve yiğitliğin ölümsüz anıtı oldular.