Sağlık Bakanlığı’nın 2027 yılı bütçe teklifi, 16 Kasım Pazartesi günü Meclis Plan ve Bütçe Komisyonu’nda görüşülecek. Görüşmeler öncesinde bütçe teklifini değerlendiren Sağlık ve Sosyal Hizmet Emekçileri Sendikası (SES) İstanbul-Aksaray Şube Yönetim Kurulu Üyesi Diren Can Kaya, bütçedeki dağılım adaletsizliğine, şehir hastaneleri aracılığıyla sermayeye aktarılan kaynaklara ve sağlık emekçilerinin yaşadığı sorunlara dikkat çekti.

Bütçe kalemleri arasındaki eşitsizliğe işaret eden Kaya, güvenlik ve savunma harcamalarına toplam 3,3 trilyon TL ayrılırken sağlığa yalnızca 1 trilyon 196 milyar 600 milyon TL pay ayrıldığını belirtti. Bütçe açığının 4,1 trilyon TL’ye ulaştığını hatırlatan Kaya, bütçenin büyük bölümünün faiz ödemeleri ve güvenlik politikalarına ayrıldığını ifade etti.

BARIŞ SÜRECİNDE DAHİ BÜTÇE EMEKÇİYE YANSIMADI

Geçmiş yıllarda dile getirdikleri “Savaşa değil, sağlığa ve eğitime bütçe” talebinin iktidar tarafından ‘Bir merminin fiyatını biliyor musunuz?’ söylemiyle bastırıldığını hatırlatan Kaya, Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın açıkladığı verilere işaret ederek Barış ve Demokratik Toplum Süreci’nin önemini vurguladı.

Kaya, 40 yıllık savaş sürecinde Türkiye emekçilerinin cebinden 2,3 trilyon dolarlık kaynak çıktığını belirterek şöyle konuştu:

“40 yıllık savaş sürecinde Maliye’nin açıkladığı verilerde Türkiye emekçilerinin cebinden 2,3 trilyon dolarlık bir kaynak çıktığını görmüş olduk. Yaklaşık iki yıldır süren demokratik toplum ve barış tartışmalarına rağmen mevcut bütçenin emekçilere yansımadığını görüyoruz. Oysa bu kaynaklar güvenlik politikaları yerine şehirlerde ana dilinde hizmet verecek sağlık ve yaşam merkezlerine dönüştürülebilirdi. İç barış ancak halkın yararına politikalarla tesis edilebilir.”

Birinci basamak sağlık hizmetlerindeki eksikliklere de dikkat çeken Kaya, hastaneye yatış gerektirmeyen durumlarda sağlık hizmeti sunan ve temel amacı hastalıkları önlemek olan bu alandaki yetersizliklerin giderilmesi gerektiğini söyledi. Cezaevlerinde bulunan hasta tutsakların sağlık hizmetlerine erişiminin önündeki engellere de işaret eden Kaya, bütçenin hasta tutsakların tedavi hakkını güvence altına alacak şekilde düzenlenmesi gerektiğini ifade etti.

‘MEVCUT SİSTEM KIŞKIRTILMIŞ SAĞLIK TALEBİ YARATIYOR’ 

Tedavi edici sağlık hizmetlerine 1,5 trilyon TL ayrılırken koruyucu sağlık hizmetlerinin bütçede yeterli pay alamadığını belirten Kaya, hastalıkları önlemek yerine tedavi etmeye odaklanan bütçe politikasını eleştirerek, “Ortada bir Sağlık Bakanlığı değil, adeta bir ‘Hastalık Bakanlığı’ bütçesi var. Son üç yıllık bütçeye baktığımız zaman 6,2, 6,9 ve 7,2'lik rakamlara tekabül eden minimal düzeyde artışlar mevcut. Ancak biz Sağlık ve Sosyal Hizmet Emekçileri Sendikası olarak bütçedeki payın yüzde 10'un üzerine çıkmadığı sürece mevcut sağlıkla ilgili sorunların çözülemeyeceğini vurguluyoruz” dedi.

Şehir hastaneleri modelini de eleştiren Kaya, ‘Yap-İşlet-Devret’ modeli üzerinden sağlık bütçesinden ayrılan kaynakların sermayeye ve “hastalık lobilerine” aktarıldığını belirterek şu değerlendirmede bulundu:

“Şehir hastanelerine aktarılan kaynakla 600 yataklı 300 yeni tedavi kurumu kurulabilirdi. Yine 25 yıllık şehir hastanelerine aktarılan bütçe ile yaklaşık 900 hastane yeniden inşa edilebilirdi. Mevcut sistem halkı sürekli acil servislere ve hastanelere yönlendirerek ‘kışkırtılmış sağlık talebi’ yaratıyor. Hastaların sağlık hakkı ellerinden alınıyor.”

‘ATAMA BEKLEYEN DEVASA BİR SAĞLIK ORDUSU VAR’

Sağlık yerine hastalık üreten sağlık sistemindeki tıkanıklığın sorumlusunun hekimler, hemşireler ve diğer sağlık emekçileri olmadığını vurgulayan Kaya, bu gerçeği halka yeterince anlatamadıklarına ilişkin özeleştiri yaptıklarını da söyledi. Sağlık emekçilerinin kamu çalışanları arasında en düşük ücretlerle çalışan kesim olduğunu belirten Kaya, angarya iş yükünün sahada ciddi bir tükenmişliğe yol açtığını ifade etti.

“Halkı sürekli acil servislere, hastanelere yönlendiren ve koruyucu sağlık hizmetlerinin altını boşaltan bir sistem mevcut” diyen Kaya, sağlığın yalnızca fiziksel değil; barınma, yeterli beslenme, ruhsal, toplumsal ve siyasal yönden tam bir iyilik hali olarak ele alınması gerektiğini belirtti.

Kaya, “Hastanelerde hizmet bekleyen milyonlarca yurttaş varken bütçe yetersizliği gerekçesiyle atamalar yapılmıyor. Dışarıda atama bekleyen devasa bir sağlık ordusu oluşmuş durumda. Bu konuyla ilgili de yıpranmışlık var sahada” diye ekledi.

’29 KASIM’DA KARTAL’DA, 12 ARALIK’TA ANKARA’DA’

Sağlığın yalnızca sağlık emekçilerine bırakılamayacak kadar hayati bir toplumsal mesele olduğunu vurgulayan Diren Can Kaya, ücretsiz, nitelikli, ulaşılabilir ve ana dilinde sağlık hizmeti için hizmeti alanlarla sunanların ortak mücadelesinin şart olduğunu ifade etti. Halk meclisleri ve mahalle komünleri aracılığıyla bu mücadeleyi büyütmeyi hedeflediklerini belirten Kaya, sözlerini şu çağrıyla tamamladı:

“Bütçeden payımızı almak ve halkın nitelikli sağlık hakkını savunmak için tüm emekçileri, işçileri, gençleri ve kadınları; 29 Kasım’da Kartal’da, 12 Aralık’ta ise DİSK, KESK, TMMOB ve TTB’nin çağrısıyla Ankara’da düzenlenecek ortak mitinglere katılmaya çağırıyoruz.”