Batı Avrupa’nın 2026 yılında kaydedilen en şiddetli haziran sıcak hava dalgasıyla karşı karşıya kaldığı bildirildi. Uzmanlar, kıtanın küresel ortalamanın iki katı hızla ısındığını belirterek, iklim değişikliğine uyum çalışmalarının artık ertelenemez hale geldiğini vurguladı.

Avrupa Birliği’nin Copernicus İklim Değişikliği Servisi’nden kıdemli bilim insanı Julien Nicolas, mayıs ve haziran aylarında yaşanan sıcak hava dalgalarının hem mevsim normallerinden çok daha erken başladığını hem de olağanüstü şiddette gerçekleştiğini söyledi. Nicolas, Avrupa’da yaz sıcak hava dalgalarının diğer kıtalara kıyasla çok daha hızlı arttığını belirtti.

Dünya Meteoroloji Örgütü’nün verilerine göre haziran sonunda Almanya’nın doğusunda 41,7, Avusturya’nın başkenti Viyana’da 40, Fransa’nın batısında ise 43,8 derece sıcaklık ölçüldü. Temmuz ayı başında Romanya’da sıcaklıkların 35 ila 40 dereceye ulaştığı bildirildi.

300 BİNDEN FAZLA KİŞİ TAHLİYE EDİLDİ

Aşırı sıcakların etkisiyle Fransa ve İspanya’da büyük orman yangınları çıktı. Yangınlar nedeniyle 300 binden fazla kişi tahliye edilirken, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron yaşananları İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana ülkenin karşı karşıya kaldığı en büyük yangın krizi olarak nitelendirdi.

Avrupa Çevre Ajansı ise kıtanın artık yıllarca sürebilecek ve geniş bölgeleri etkileyebilecek “mega kuraklık” riskiyle karşı karşıya olduğunu açıkladı.

Öte yandan Avrupa son yıllarda yalnızca sıcak hava dalgalarıyla değil, aşırı yağış ve sellerle de mücadele ediyor. İspanya’nın Valensiya kentinde 2024 yılında yaşanan sellerde 200’den fazla kişi yaşamını yitirmiş, aynı yıl Avusturya, Polonya, Çekya ve Romanya da büyük sel felaketlerinden etkilenmişti.

AŞIRI SICAKLAR YOKSULLARI DAHA FAZLA ETKİLİYOR

Uzmanlar, aşırı sıcakların en ağır etkisinin yaşlılar, kronik hastalığı bulunanlar ve düşük gelirli kesimler üzerinde görüldüğünü belirtiyor. Romanya Kızılhaçı, başkent Bükreş’te su dağıtımı, sağlık kontrolleri ve evsizlere yönelik destek çalışmalarını artırırken, kırsal bölgelerde yaşayanların serinleme olanaklarına ve sağlık hizmetlerine erişimde ciddi sorunlar yaşadığı ifade edildi.

Bilim insanları, uzun süre devam eden yüksek sıcaklıklar ve geceleri de düşmeyen hava sıcaklığının insan vücudunda ciddi stres yarattığını, sıcak çarpması, kalp ve damar hastalıklarının ağırlaşması ile ölümlere neden olabildiğini belirtti.

10 BİN EK ÖLÜM

Sağlık otoritelerine göre bu yıl Avrupa’da 150 milyondan fazla kişi sıcak hava dalgalarından etkilendi. Haziran ayı sonunda aşırı sıcaklara bağlı yaklaşık 10 bin ek ölüm meydana geldi.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), son 20 yılda Avrupa’da sıcağa bağlı ölümlerin yüzde 30 arttığını, her yıl yaklaşık 175 bin kişinin aşırı sıcaklar nedeniyle yaşamını yitirdiğini açıkladı. Örgüte göre 65 yaş üzerindeki kişilerde sıcağa bağlı ölüm oranı ise 2000’li yılların başına kıyasla yüzde 85 yükseldi.

Özellikle kentlerde betonlaşmanın etkisiyle oluşan “ısı adaları”, sağlık sistemleri üzerinde büyük baskı yaratıyor. Paris’te hastaneler ve ambulans hizmetlerinin yoğunluk nedeniyle zorlandığı, Fransız Kızılhaçı’nın ise halka 24 saat açık serinleme merkezleri kurduğu bildirildi.

İKLİM KRİZİ EŞİTSİZLİĞİ DERİNLEŞTİRİYOR

Global Environmental Change dergisinde yayımlanan yeni bir araştırma da aşırı sıcakların Avrupa’da gelir eşitsizliğini artırdığını ortaya koydu. Araştırmaya göre 2004-2022 yılları arasında sıcak hava dalgaları nedeniyle ortalama 5,6 milyon kişi daha yoksulluk riskiyle karşı karşıya kaldı.

Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Dernekleri Federasyonu (IFRC), aşırı sıcakların günümüzün en büyük insani krizlerinden biri haline geldiğini belirterek hükümetlere acil önlem alma çağrısında bulundu.

Dünya Sağlık Örgütü Avrupa Bölge Direktörü Hans Kluge ise Avrupa ülkelerinin büyük bölümünün gelecekte yaşanacak sıcak hava dalgalarının sağlık üzerindeki etkilerine hazırlıklı olmadığını söyledi. Kluge, aşırı sıcakların hastaneleri işlevsiz hale getirebildiğini, elektrik ve soğutma sistemlerinde arızalara yol açabildiğini belirtti.

Avrupa Birliği’nin 2050 yılına kadar net sıfır sera gazı emisyonu hedefini sürdürdüğü, Avrupa Yeşil Mutabakatı kapsamında temiz enerji ve altyapı yatırımlarını hızlandırdığı belirtilirken, Copernicus verilerine göre geçen yıl Avrupa’da üretilen elektriğin yüzde 46,4’ü yenilenebilir enerji kaynaklarından sağlandı.

Bilim insanları ise küresel sıcaklık artışının sanayi öncesi döneme göre 1,4 dereceye ulaştığını, mevcut eğilimin sürmesi halinde 1,5 derece eşiğinin on yıl dolmadan aşılabileceği uyarısında bulundu. Buna bağlı olarak ekosistemler, su ve gıda güvenliği ile ekonomik altyapılar üzerindeki risklerin daha da büyüyeceği ifade edildi.