Türkiye ve Kürdistan'da çeteler, her geçen gün kamuoyunda daha fazla tartışılan bir hal almaya başladı. İktidarın, sosyalist örgütlenmelerin önünü kesmek amacıyla alan açtığı çeteler, bugün Türkiye ve Kürdistan halklarına yönelik saldırılarıyla tehlikeli bir boyuta ulaşmış durumda.

İktidarın yanlış politikaları ve savaşta ısrar etmesi nedeniyle giderek derinleşen ekonomik kriz, beraberinde getirdiği yozlaşma, geleceksizlik kaygısı ve geçimini sağlayamama haliyle birlikte, çözümün yalnızca parada olduğuna inandırılan insanların sayısını artırıyor. Bu, her geçen gün daha fazla kişinin kolay para kazanma umuduyla çetelerin aparatları haline gelmesine neden oluyor.

Çeteler ise artık sokaklarda örgütlenmekten çok, tetikçi ve kurye bulabilmek için sosyal medya ve mesajlaşma uygulamalarına yönelmiş durumda. Bunlar arasında en çok kullanılan uygulamalardan biri Telegram oluyor. Kamuoyuna da zaman zaman yansıyan bu örgütlenme biçimi, tam anlamıyla kontrol altına alınamaması nedeniyle halen en yaygın yöntemlerden biri olarak karşımıza çıkıyor.

Çeteler için Telegram gibi bir uygulama, birçok açıdan kullanışlı bir yöntem olarak göze çarpıyor. Dolandırıcılık, fuhuş pazarlığı, uyuşturucu satışı, tetikçi bulma, devrimci ve yurtsever gençleri tuzağa düşürme, sanal bahis yoluyla kişileri borçlandırıp paralarını alma gibi çok sayıda suçu faaliyetinin yürütüldüğü bir alan olarak kullanılıyor.

NEDEN TELEGRAM?

Telegram'ın tercih edilmesinin en önemli nedenlerinden biri, diğer bir mesajlaşma uygulaması olan WhatsApp'ın aksine daha zor denetlenebilmesi. Emniyet tarafından kolaylıkla kontrol edilemeyen Telegram'da hesap açmak için aktif bir telefon numarası gerekiyor. Bu amaçla ise kamuoyunda "açık hat" olarak bilinen telefon hatları kullanılıyor. Bu hatlar, başkalarının adına açılmış ve daha uygun fiyatlarla SIM kart satan iş yerlerinden temin edilebiliyor.

Bu hatlar üzerinden Telegram hesabı açan çete üyeleri, daha sonra bu hesaplar aracılığıyla çeteye ait gruplar oluşturabiliyor. Telefon numarası tespit edilse bile grubu yöneten kişinin kimliğine kısa sürede ulaşılması hemen mümkün olmuyor.

Son dönemde Telegram üzerinden yürütülen çete pazarlıkları ve tetikçi ilanlarına yönelik operasyonlardan önce ise çeteler farklı yöntemlere başvurmaya başladı. Özellikle küçük yaştaki çocukların yoğun olarak kullandığı oyun grupları ve mahalle grupları, örgütlenme ve eleman temini amacıyla kullanılmaya başlandı. Oyun gruplarında çocuklarla oyunlar üzerinden kurulan iletişim, zamanla güven ilişkisine dönüşüyor. Bu süreçte maddi sıkıntı yaşayan veya paraya ihtiyacı olan çocuklar hedef alınarak çeteler tarafından kullanılmaları sağlanıyor.

TELEGRAM’DA ÖNE ÇIKAN SUÇ FAALİYETLERİ

Uyuşturucu satışı

Tetikçi bulma

Sanal kumar

Fuhuş pazarlığı

Çocukların istismarına ilişkin materyalleri

Sanal bahis

Manipülatif borsa tüyoları

Bitcoin tüyoları

Silah temini

Faşist gruplar

Bilgisayar oyunu grupları

BİLGİSAYAR OYUN GRUPLARI ÜZERİNDEN ÇOCUKLARA YÖNELİM

Telegram'da çeteler, ağırlıklı olarak bilgisayar oyunları üzerine açılan sohbet gruplarında birileriyle tanışıyor. Bu gruplarda çoğunlukla 18 yaş altı çocukların bulunması nedeniyle onlarla iletişim kurmaları daha kolay oluyor. Bazı bilgisayar oyunlarında ücret karşılığında seviye atlama imkanı bulunması nedeniyle, çocuklara bu aşamaları ücretsiz geçebileceklerini teklif ederek iletişim kuruyorlar. Bu şekilde başlayan sohbetler, bir süre sonra özel konuşmalara dönüşüyor. Ardından ise çocukların zaaflarından yararlanılarak para karşılığında çeşitli işler yapmaları teklif ediliyor.

Çetelerin diğer faaliyet alanlarına geçiş de bu oyun gruplarında kurulan ilişkiler üzerinden gerçekleşiyor. İlk temasın ardından çocuklar, daha özel gruplara davet edilerek ilişki derinleştiriliyor. Bu aşamadan sonra ise uyuşturucu ticareti, fuhuş ve benzeri suç faaliyetlerinde kullanılabilecek kişiler haline getirilmeye çalışılıyor.

SANAL BAHİS ÜZERİNDEN DOLANDIRICILIK

Sanal bahis ve sanal kumar, bugün Türkiye'de neredeyse her beş kişiden ikisinin temas ettiği bir alan haline geldi. Telefonlar üzerinden, küçük miktarlarla başlayan bu kumar biçimi, ekonomik kriz nedeniyle her geçen gün daha da zorlaşan yaşam koşulları içinde birçok kişi tarafından bir kurtuluş yolu olarak görülüyor. Çeteler açısından da bu alan, en sık kullanılan faaliyetlerden biri olarak öne çıkıyor. Telegram grupları üzerinden "tüyo" verme ve kazanç vaatleriyle insanlarla iletişime geçen çete üyeleri, bir süre sonra yüksek meblağları kendi hesaplarına aktararak kişileri dolandırıyor.

Bugün sanal bahis ve kumar hesaplarının önemli bir bölümü hala aktif durumda. Emniyet, zaman zaman yasa dışı sanal kumar organizasyonlarına yönelik operasyonlar düzenlediğini açıklasa da arama motorları üzerinden dahi Telegram'da faaliyet gösteren sanal bahis gruplarına ve bağlantılarına kolaylıkla ulaşılabiliyor.

Özellikle futbol maçları ve at yarışları gibi bahis oyunlarının yoğun ilgi gördüğü alanlar üzerinden açılan hesaplarda, kullanıcıların zaman zaman ciddi miktarlarda para kaybettiği, yapılan şikayetler ve emniyet raporlarıyla ortaya çıktı.

BİREYSEL SİLAHLANMA

Telegram gruplarında en fazla ilgi gören alanlardan biri de yasa dışı silah teminine yönelik gruplar oluyor. Bu gruplarda, piyasa değerinin altında fiyatlarla çeşitli silahlara ulaşılabilmek mümkün. Gruplar çoğunlukla gizli olarak oluşturuluyor ve üyelikler belirli referanslar aracılığıyla kabul ediliyor.

Bu gruplarda satışa sunulan silahlar genel olarak iki kategoriye ayrılıyor. İlk grupta, daha önce kullanılmış ve çeşitli kayıtlara konu olduğu öne sürülen ikinci el silahlar yer alıyor. Diğer grupta ise başlangıçta kuru sıkı olarak üretilmiş, daha sonra ateşli silaha dönüştürülmüş silahlar bulunuyor. Bu silahlar, diğer ateşli silahlara kıyasla daha düşük fiyatlarla satışa sunuluyor.

Bunun yanı sıra, uzun namlulu ateşli silahlar da bu gruplar üzerinden satışa çıkarılıyor. Grup isimleri sık sık değişse de satış yapan kişilerin büyük ölçüde aynı olduğu dikkat çekiyor. Ruhsatsız olarak satılan bu silahların temini de oldukça kolay. Bazı satıcılar silahları kargo şirketleri aracılığıyla alıcının belirttiği adrese gönderebiliyor.

SAHTE DEVRİMCİ VE YURTSEVER HESAPLAR

Çete yapılanmaları ile bağlantılı olduğu öne sürülen bazı Telegram hesapları ise, kendilerini Türkiye'deki devrimci hareketler veya Kürt Özgürlük Hareketi adına açılmış gruplar olarak tanıtıyor. İlk bakışta iktidar karşıtı siyasi içeriklerin paylaşıldığı gruplar izlenimi veren bu hesaplar, zamanla bazı kullanıcıları hedef alarak, bu gruplarda aktif olan kişilere yönelik şantaj, tehdit ve baskı yöntemleri uygulayıp suç faaliyetlerine yönlendirme veya muhbirlik gibi amaçlarla kullanılmalarına yönelik girişimlerde bulunuyor.

Şu an aktif kullanılmıyor olsalar da bu gruplardan bazıları şunlar:

C31K Şeriat
C31K PKK
YPGPKK
DevrimKanallari
TikkoCephe