BM soruşturması: ABD’nin İran’daki okul saldırısı savaş suçu olabilir

Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Konseyi tarafından görevlendirilen bağımsız İran Araştırma Misyonu, ABD’nin Şubat ayında İran’da düzenlediği iki hava saldırısının savaş suçu oluşturduğuna inanmak için makul gerekçeler bulunduğu sonucuna vardı.

Soruşturmanın merkezinde, İran’ın güneyindeki Minab kentinde bulunan Şajareh Tayyebeh İlkokulu’na düzenlenen saldırı bulunuyor. Saldırıda 150’den fazla kişinin, aralarında çok sayıda çocuğun da bulunduğu belirtiliyor. Reuters, BM misyonunun saldırıda en az 120 çocuğun hayatını kaybettiğini aktardığını bildirdi.

BM uzmanlarına göre saldırı, askeri hedeflerin bulunduğu bölgeye yönelik operasyon sırasında gerçekleşti ve okul gibi sivil altyapının vurulması konusunda ABD güçlerinin hedef doğrulama yükümlülüklerini yeterince yerine getirmediğine ilişkin bulgular bulunuyor.

HEDEFLEME VE İSTİHBARAT SORUŞTURMASI

CNN daha önce ABD askeri kaynaklarına dayandırdığı haberlerinde, saldırının eski veya hatalı istihbarat nedeniyle meydana gelmiş olabileceğini bildirmişti. ABD güçlerinin okulun bitişiğindeki İran Devrim Muhafızları tesisini hedef aldığı, hedef koordinatlarının ise eski istihbarat verileri kullanılarak oluşturulduğu ileri sürülmüştü.

Uydu görüntülerinin incelenmesi de okul ile askeri tesisin daha önce aynı kompleks içinde bulunduğunu, ancak sonraki yıllarda aralarına duvar çekildiğini ve okul için ayrı bir giriş oluşturulduğunu gösteriyor.

ABD Başkanı Donald Trump saldırının İran tarafından gerçekleştirildiğini söylemiş, ancak dönemin Savunma Bakanı Pete Hegseth olayın soruşturulduğunu belirtmişti. CNN'nin daha sonraki analizleri ise saldırıda ABD güçlerinin rol oynadığı ihtimalinin güçlendiğini aktarmıştı.

İKİNCİ SALDIRI DA İNCELENDİ

BM soruşturması yalnızca Minab’daki okul saldırısıyla sınırlı değil. İran’ın Lamerd kentindeki bir spor tesisine düzenlenen saldırı da incelendi. İki saldırıda toplam en az 178 sivilin öldüğü değerlendiriliyor.

BM misyonunun raporu, saldırıların uluslararası insancıl hukuk açısından ciddi sorular ortaya çıkardığını belirtiyor.

İRAN YÖNETİMİNE DE AĞIR SUÇLAMALAR

BM soruşturması yalnızca ABD'nin saldırılarını ele almıyor. Aynı raporda İran yönetimi de ülke genelindeki protestoların bastırılması sırasında insanlığa karşı suçlar işlemekle suçlanıyor.

BM misyonu, Aralık 2025 sonunda başlayan protestolar sırasında İran güvenlik güçlerinin hukuka aykırı öldürmeler, işkence ve keyfi gözaltılar gerçekleştirdiğine ilişkin bulgulara ulaştı. İran'ın resmi makamları protestolarda 3 binden fazla kişinin öldüğünü ve yaklaşık 25 bin kişinin yaralandığını bildirirken, BM soruşturmacıları gerçek ölü sayısının daha yüksek olabileceğini değerlendiriyor.

RAPOR HUKUKİ SÜREÇLERİN ÖNÜNÜ AÇABİLİR

BM'nin bağımsız araştırma misyonunun doğrudan ceza davası açma veya sorumluları yargılama yetkisi bulunmuyor. Ancak hazırlanan rapor, ileride ulusal veya uluslararası mahkemelerde yürütülebilecek hukuki süreçler açısından delil niteliği taşıyabilecek bulgular içeriyor.

BM misyonunun bulguları Cenevre'de toplanacak İnsan Hakları Konseyi'ne sunulacak.